Archive
Kleine Grote Schoonheid

(c) Only Lovers Left Alive - Jim Jarmusch

Gisteren de nieuwe Jim Jarmusch gezien. Een paar bedenkingen:

– Detroit. Natuurlijk. Geen mooier icoon van verval.
(En het Michigan Theater, met die auto’s erin geparkeerd.)
– En alles draait en blijft maar draaien, als dervishen.
– Barok. Blasé. Briljant.
– Einstein, Shakespeare.
Sommige namen zijn zo groot dat wat je er ook mee doet altijd naar een cliché ruikt.
– Een vampier die reislectuur inpakt en Infinite Jest naast Kafka en de Quijote legt,
dat is het eerbetoon van the King of Cool aan die andere ‘suicidal romantic scumm
– ‘How can you have lived so long and still not get it?
Eve vertelt Adam waar het leven om draait: minder somber navelstaren, meer kunst, en meer dansen.

– Want waartoe dient het eeuwige leven anders dan tot het perfectioneren van kunst? Of om talen te leren?
– Volgens die portrettengalerij waren alle grote kunstenaars vampieren (of door hen gevoed met werk en ideeën). Paul De Wispelare: alle auteurs zijn vampieren, die zich voeden aan de levens van anderen.
– Tilda, Tilda, Tilda.
– Natuurlijk. Relatiecrisissen tussen vampieren gaan over de wens te sterven.
-‘You’re just a couple of condescending snobs!‘ Sja. Dat geldt ook een beetje voor de hele film.
– Flinterdun is de grens tussen boutade en inzicht, tussen schoonheid en kitsch.
-Werkelijk alle inhoudelijke vragen laten liggen, dat moet een bewuste keuze zijn.
-Yasmine Hamdan. Die was ik even vergeten. Wat een stem.
– Misschien is dit eerder een bewegend schilderij, gedragen door muziek, dan een film.
Als het probeert meer te vertellen, is dat algauw te veel.

 

Lees Verder

Majakovski & Lilja Brik - 1915

Ooit zet ik dit vooraan in een boek.
Alleen heb ik de roman die erbij past nog niet geschreven.
Dat wordt, wellicht, mijn volgende. (Na deze.)

Хотите —
буду от мяса бешеный
— и, как небо, меняя тона —
хотите —
буду безукоризненно нежный,
не мужчина, а — облако в штанах!

 

“If you prefer,
I’ll be pure raging meat,
or if you prefer,
as the sky changes tone,
I’ll be absolutely tender,
not a man, but a cloud in trousers!”

Lees Verder

(c) Trui Hanoulle - iMagines

Aan de bushalte stond een vrouw met een lichtroze jas. Er stond wind, het was fris, dus probeerde ze haar kap op te zetten. Moeizaam, want motorisch was ze niet zo sterk, worstelde ze met de wind, het puntje van haar tong tussen haar lippen. Telkens weer won de wind. Het spel ging een hele tijd door: rechterhand, linkerhand, kap bijna op, touwtjes proberen pakken om ze aan te trekken, windstoot, kap weer af.

De vrouw bleef er onbewogen onder. De wind bedoelde het tenslotte niet persoonlijk. Zonder boos te worden, zonder frustratie, voerde ze rustig haar strijd met de wind. Toen ze er uiteindelijk in slaagde hem te snel af te zijn en de kap dicht te snoeren, keek ze ook niet speciaal blij.

Het was tenslotte niets bijzonders. Het was gewoon je kap opzetten op een winderige dag.

 

Lees Verder

iStoires.be

1. Als je een auteur niet kent, is een boek kopen altijd gokken. Een kortverhaal is de ideale kennismaking.

2. We willen wel lezen, maar we hebben geen tijd, en een kortverhaal is … ja … kort.

3. We hebben geen boek bij, maar het internet vergezelt ons tegenwoordig tot op het toilet. Dus: online lezen kan altijd.

iStoire.be -een online magazine over lezen & schrijven- telde die drie dingen bij elkaar op tot een nieuw concept: elke eerste van de maand geven ze een gratis kortverhaal weg. Saskia De Coster en Annelies Verbeke komen eraan, ik mocht de reeks openen. #somegirlshavealltheluck

Nieuwsgierig? Hier kan je Spoetnik lezen.
En zeg het vooral voort!

Lees Verder

Underground - Gierik

Een vreemdeling zou het dorp zo voorbijlopen, zonder het op te merken, omdat het er eigenlijk niet meer is en er dus nauwelijks nog iets voorbij te lopen valt. Ik zeg nauwelijks omdat zelfs hier, in deze onbenullige uithoek, de werkelijkheid weigert samen te vallen met zo een eenvoudige ja-nee opvatting van de dingen, zoals een dorp – geen dorp. Want ook al is het fysieke dorp vrijwel geheel verdwenen – op een enkel huis na, waarover we het straks zullen hebben en waarin het grootste gedeelte van dit verhaal zich afspeelt -, het andere, niet-tastbare, maar daarom niet minder wezenlijke dorp, het dorpsgevoel, is nog even sterk aanwezig als voorheen, al is het maar omdat de oude vrouw die hier woont zich nog elk huis herinnert. Sterker nog, bij het voorbijlopen van elke verzakte hut of gevallen leemte, waar een huis als een uitgevallen kies ontbreekt in het straatbeeld, rijzen de bouwsels voor haar geestesoog weer op, even fris en tastbaar als voorheen. Zelfs de kleine houten kerk, die al vroeg in haar kindertijd uit het straatbeeld is verdwenen, kort nadat god uit de hemel naar beneden tuimelde en zijn beeltenis overal in het land werd vervangen door standbeelden van een andere man met een baard, herrijst in haar gedachten, telkens als zij de kleine vlakte middenin het verdwenen dorp oversteekt, waar nu een middelgrote boom staat. Zolang zij het zich herinnert, is het niet weg, ook al is het er niet meer.

Lees Verder
Dans la maison – François Ozon

Met Dans la maison levert Ozon, ondanks het barslechte einde, een van zijn meest beklijvende films af. En dat ligt niet alleen aan het onwaarschijnlijk sexy accent waarmee Kristin Scott Thomas de taal van Molière spreekt.

In een hypergestileerde cameravoering trekt Ozon je de wereld van Germain Germain binnen, een enigszins verbitterde leraar literatuurgeschiedenis in een middelbare school. Zijn leven is even leeg en nutteloos als het kasboek van de kunstgalerij van zijn vrouw, tot de jonge Claude hem een eerste opstel overhandigt waarin hij op sarcastisch-voyeuristische wijze een bezoek aan het huis van een klasgenoot beschrijft.

Niets, zelfs de ‘typische geur van een vrouw van de middenklasse’ niet, ontsnapt aan zijn fileermes. 

Lees Verder
(c) ArtDecaux

Daarnet op de donkere straathoek:

in smalle driehoek tussen het opstaande vlak en het opengeklapte glas balanceert, een voet op een wankel trapje, het andere achteruit gestrekt om te vermijden dat hij als een insect tussen deze grote presse-papier wordt geplet, de affiche-plakker. Met vlugge vingers wisselt hij een rol: weg met de soep, hier met het ondergoed. Een supersized mot die rondfladdert in een gele piramide van licht.

Heel even, in die twee seconden tussen reclame en reclame, heb ik dit circus voor mezelf. Zomaar.

Lees Verder
(c) Little Matador – Sandra Jordan

Stierengevechten maken mij altijd een beetje misselijk. Zelfs op televisie. Meestal gaat het lot en lijden van de stier mij meer aan het hart dan dat van de matador -ook al is dat tot op zekere hoogte hypocriet voor iemand die zoveel van steak houdt.- Maar toch is Little Matador een absolute must-see.

Desnoods doe je gewoon even je ogen dicht elke keer als er een stier in beeld verschijnt. Dat kan perfect, want eigenlijk is dit helemaal geen documentaire over Zuid-Amerikaanse kindtorero’s. Journaliste en documentairemaakster Sandra Jordan houdt achter de wervelende capes een heel ander, veel schrijnender verhaal verborgen.

Lees Verder

GPJW- (c) Herr Seele

Jan Wauters, die zichzelf ooit ‘een draadzitter’ noemde, ‘zoals de zwaluwen’. Omdat hij het meeste hield van ‘kijken en beschouwen’. Jan Wauters, voor wie men het woord kleurenradio uitvond en wiens commentaarstem voetbalfans zo na aan het hart lag dat ze hun transistors meenamen naar het stadion. Jan Wauters, legende. Nooit gedacht dat hij en ik meer gemeen hadden dan een pak rijuren op een motor.

Nooit gedacht ook dat ik ooit zijn prijs ging winnen, de Grote Prijs Jan Wauters -de naam alleen al klinkt als een klok, daar zit de heroïek van trappende sprinterskuiten en rennende voetbalbenen in. Van marathonlopers die blijven gaan en hoogspringers die zichzelf overstijgen. Geen gouden, zilveren of bronzen beest, maar een echte GP, op maat van de man van het wijdse gebaar-.

Die kreeg ik dus wel, plots-klaps, uit de handen van zijn vrouw, met de woorden: ‘Jan zou dat ook graag gelezen hebben.’ Dat doet iets, als Thérèse Wauters zoiets tegen je zegt. En ik kreeg er nog twee prachtige zinnen bovenop:

Lees Verder
(c) Andreas Gursky

Van sommige kunst word je boos, van andere blij. Er zijn beelden die je doen nadenken, en beelden die met zo’n klap binnenkomen dat je ze alleen maar kan voelen. Sommige kunstwerken doen je zwijgen, van andere ga je praten. Van heel sommige ga je zelfs anders ademen. Wijder.

Fotograaf Andreas Gursky maakt zo’n beelden. Op het eerste gezicht is het vooral die wijdsheid, het allesomvattende van zijn foto’s dat je in het beeld zuigt. Het ongewone perspectief, dat hij je als kijker biedt. Door je meer te tonen dan je normaalgezien ziet.

Maar daarna komt, tegelijk met de overvloed aan details, het onbehagen. Geen grootse onvrede, geen diepe pijn, maar een ongemakkelijk gevoel, een soort jeuk. De zekerheid dat er iets niet klopt, zonder dat je er meteen de vinger op kan leggen wat.

Dat maakt zijn werk zo onwaarschijnlijk bijzonder. Dat hij de dunne grens tussen werkelijkheid en constructie zo bewandelt dat het menselijk oog niet meteen kan zeggen wat er mis is. Terwijl wij, instinctief, een messcherp oog hebben om feit en fictie van elkaar te onderscheiden.

Dat hij (in) metaforen fotografeert.

Lees Verder

Je vraagt 10 schrijvers om een kortverhaal  over vuur te schrijven, een thema waar je echt alle kanten mee uit kan, en kijk: bij twee auteurs,  allebei geboren in 1962, duiken Ariadne en de Minotaurus op, een legende waar werkelijk geen vlammetje in voorkomt. Toeval? 

Dan blijkt dat de ene in Oxford woont en de andere in Cambridge. Rivaliteit tussen de oude universiteiten? Een inside joke? Of een verborgen boodschap van Mark Haddon voor Ali Smith? Of van haar voor hem, want haar verhaal is ouder…

Bovendien heet haar verhaal Last en het zijne The Island, en is The Last Island een mytische post-apocalyptische vluchtplek, het enige landsdeel dat nog boven het water zal uitsteken nadat de wereld aan global warming ten onder is gegaan… Een cryptische date in de verre toekomst? Of gewoon serendipiteit?

Alleen freaks lezen colofons & witte bladzijden. Zeker in een boek waarvan de 10 verhalen zelf ook absoluut de moeite waard zijn. Fire mag dan wel een Oxfam-uitgave zijn (een van de vier bundels in de Ox-tales-collectie, waarvoor 38 Britse schrijvers een gratis verhaal afleverden), de wereldwinkels zijn niet het enige goede doel dat hier bediend wordt. Ook het kortverhaal mag blij zijn met deze uitgave.  #goodread 

(Mijn favoriet? Dog Days van JWinterson – al vind ik dat er nogal wat ‘Wintersoniaanse’ teksten in deze bundel staan)

 

Lees Verder

 

Tango

Laat er geen misverstand over bestaan: wij waren er voor pizza. Op motorlaarzen danst men niet. En al helemaal geen tango. Hoewel er zelfs wat dat betreft enige normvervaging schijnt op te treden; nogal wat jongens stuurden hun dame ongegeneerd op hun turnsletsen over de betonnen vloer. Call me conservative, maar ik vind dat ongepast.

Wanneer een vrouw zo veel moeite doet om zich tegen alle wetten van de fysica in niet alleen op zo’n dunne hakjes staande te houden, maar er ook nog de moeilijkste passen op uit te voeren, allemaal om te gepasten tijde een elegant gehakt beentje te kunnen inzwaaien, dan mag daar iets tegenover staan.

Maar dus. Wij keken.

Lees Verder
(c) Bieke-Depoorter – I’m about to call it a day

 
De eerste keer dat ik Bieke Depoorter ontmoette, heb ik haar totaal over het hoofd gezien. Nochtans was de mensenstroom die van op de tarmac de luchthaven van Sarajevo binnensijpelde niet zo groot. En wist ik min of meer op wie ik stond te wachten. Zij had er geen idee van hoe ik eruit zag. En toch was zij het die uiteindelijk subtiel op mijn schouder tikte. 
Of wij die journalisten waren, die haar kwamen ophalen? 

Precies dat is ook de kracht van haar werk. Onvoelbaar, onzichtbaar en toch aanwezig zijn. Alles zien en niets verstoren. In één beeld meer over een mens of een gezin vertellen dan zijn psycholoog na een jaar van wekenlijkse sessies zou kunnen doen.

Lees Verder

Zomerleugens - Bernhard Schlink

Zeven liefdes die hadden kunnen zijn. Zeven kleine haperingen die de wereld uit zijn baan brengen. Zeven verhalen over mensen aan wie het geluk op een haar na ontglipt. Want hoe harder ze proberen de obstakels van het leven te ontwijken en het noodlot voor te zijn, hoe onherroepelijker ze  hun eigen ondergang bespoedigen. Daarna volgen al te herkenbare misverstanden, leugens en zelfbedrog. Er is geen mens die we zo vaak & zo kundig voorliegen als onzelf.

Veel verhalen zijn zo klein, zo herkenbaar, dat ze bijna banaal zijn. Toch, misschien net daarom, zijn er een paar meesterwerkjes bij. Niet alleen omdat Schlink een meesterlijk verteller is, maar vooral omdat hij als geen ander de kunst van het halfopen einde beheerst.

Nadat hij zijn personage met kleine, bijna onzichtbare weerhaken in zijn lezer heeft verankerd, zet hij, net te vroeg, het slotakkoord in, om dat vrijwel meteen weer af te breken. Heel even toont de afloop zich, een vis onder het wateroppervlak, die net voor je er echt bij kan komen, weer wegduikt in het donker.  Ook al is er op dat moment maar één mogelijke afloop meer, de aarzelende vluchtigheid van het einde vervult de lezer met een onstilbaar verlangen het laatste stuk zelf in te vullen. Precies die timing maakt van deze melancholieke verhalen kleine klankkasten waarin onze eigen gevoelens resoneren. Soms zoet, soms bitter. Want meegezogen door het verhaal, merkt de lezer te laat dat hij in zijn poging een glimp van de catharsis op te vangen verder voorover leunde dan hij dacht en dus tuimelt hij kopvoor de modderige vijver van zijn eigen halve waarheden en vergeten herinneringen in. En precies daardoor brengt Schlink zijn lezers dichter bij zichzelf dan met welk slot ook.

*note to self: kon je nu echt niet kiezen tussen dat beeld met die vis, en die vergelijking met muziek?

Lees Verder
(marcel)

 

‘Een grote of een kleine?’ vroeg hij nog. Met een hele vette r.

Daarna begonnen zijn handen op automatische piloot aan een reeks  goed geoefende en daardoor geroutineerde handelingen, zonder op de rest van zijn lichaam te wachten. Dat bleef gewoon een beetje doelloos achter de bar staan, terwijl naast hem de koffiemachine siste en pruttelde. Zelf stond ik al even doelloos aan de andere kant van de toonbank. Te wachten. Te kijken.

En toen zag ik ze.

Lees Verder

(c) Nan Goldin

 
Het was de vierde keer dat ik hem zag.
The Ballad of Sexual Dependency.

Elke keer is anders, merkwaardig genoeg, en tegelijkertijd op een vreemd geruststellende manier toch altijd hetzelfde.

Anders, niet alleen omdat elke versie van de Ballad lichtjes verschillend is, maar vooral omdat dit eigenlijk een spiegel is. Een waanzinnige vervorm- en vergrootspiegel van meer dan 700 dia’s  waarin je alle levens die je hebt geleefd of had kunnen leven -for better or worse- aan je voorbij ziet flitsen.

Een wervelende caleidoscoop van 42 minuten beeld&muziek waarin alle grote emoties je beurtelings aankijken. Binnenkomen. Nazinderen.  Frankly, my dear, it’s better than therapy.

Lees Verder

Meisjes, Moslims & Motoren

 

Gisteren viel er iets bijzonders in mijn elektronische postbus. Iets ongewoons.
Iets wat bijna haaks staat op het medium.

Een heuse nieuwjaarsbrief.

De afzender was mijn vroegere lerares dictie, Anita Daldina.
Het onderwerp een boek: Meisjes, Moslims & Motoren.
En de openingszin zo mooi dat ik de brief niet niet kan delen:

“Nieuwjaarsbrief 2012: de overgang van oud naar nieuw en ja, er is nog hoop.”

Lees Verder

(c) Kasimir Malevich

 

‘Niets is saai,’ zei de kat na een tijdje.
‘Dat klopt,’ zei de hond. ‘Als je het langs de juiste kant bekijkt, is alles interessant.’
En hij ging een beetje verliggen om zijn niets beter te kunnen bekijken.

Op vraag van De Standaard der Letteren schreef ik mijn Grote Verwachtingen
voor 2012 neer. Verder lezen kan hier Ergens.

Lees Verder

Vaclav Havel

“Hope is definitely not the same thing as optimism. It is not the conviction that something will turn out well, but the certainty that something makes sense, regardless of how it turns out.” 
[Václav Havel, Disturbing the Peace (1986), Chapter 5 : The Politics of Hope]

Praag, winter 1989
Het sneeuwt op de bruggen. De fluwelen revolutie is net voorbij – de laatste zachte vlokken ervan dwarrelen nog neer op de straten. Overal lopen mensen, een beetje verbijsterd werpen ze een eerste voorzichtige blik op de vrijheid. In hun ogen vooral vertwijfeling – alsof deze dooi even vergankelijk zou kunnen zijn als het ijs op de plassen. Aarzelend wijzen ze naar deze nieuwe wereld, als om de vrijheid uit te nodigen op hun uitgestrekte vinger neer te dalen.

Ik ben dertien. Te jong om de politieke consequenties te vatten van wat er gebeurt, maar jong genoeg om instinctief aan te voelen dat het iets groots is.

Lees Verder

 

(c) mark rothko

 

Vandaag tijdens het researchen over een recept voor kunst gestruikeld. Ik geef het hieronder even mee.

Met dank aan Mark Rothko –  “the recipe of a work of art – its ingredients – how to make it – the formula.”

Lees Verder

Akram Khan - Desh

 Anderhalf uur lang kijkt een volle zaal volstrekt verstild naar het podium – bijna met ingehouden adem,  zo lijkt het wel. Om dan als één man op de staan en het kleine mannetje op het podium te overspoelen met een tsunami van applaus, een aanzwellend en aanhoudend naar adem happen van ritmisch geklap. Een cameraman probeert in het te felle schijnsel van een vertwijfeld lampje de golf van emoties te vatten die het publiek overspoelt; links en rechts huilen mensen, en zelfs in de trage mensenzee die zich richting vestiaire beweegt, zijn de meesten nauwelijks in staat te praten. ‘Ik kan nog even niet.’  

Akram Khan glimlacht alleen maar, alsof hij de hypnose waarin hij zijn publiek gevangen heeft zelf nog even moet laten doordringen.
Maar wat is het, dat ons in een voorstelling zoals deze zo raakt?

Lees Verder

Eric - Shaun Tan

 

Het mooiste, het diepste, het leukste.

Boekentip.nl vroeg me om de grote boekenliefdes van mijn leven op een rij te zetten. Niet makkelijk, vond ik, dus ik heb me laten leiden door een flinke dosis serendipiteit. Op mijn nachtkastje vond ik Shaun Tan’s ‘Verhalen uit een Verre Voorstad’ terug. Wie zo’n grote gevoelens in zo weinig letters kan vatten, is een meesterlijk auteur. Net als zijn Rode Boom is dit een boek om met je hart te lezen, meer dan met je ogen. Daarnaast lag Paustovski’s Gouden Roos. Misschien een vreemde combinatie, maar ze hebben meer gemeen dan je zou denken.

Het hele boekentip-interview vind je hier.

Lees Verder

Weight - Jeanette Winterson

Op vraag van Boekentip.nl mijn eigen smaak & boekenkast eens onder de loupe genomen.
Het volledige interview met alle tips vind je vanaf 28/11 op www.boekentip.nl
maar omdat het kiezen zo moeilijk was, hier alvast de laatste ‘voorronde’ .

Het liefst had ik deze twee samen getipt:

“Weight van Jeanette Winterson en The Penelopiad van Margaret Atwood, allebei verschenen in een heel mooie uitgave bij Canongate. Twee herwerkingen van bekende mythes. Door twee schrijfsters die allebei op hun best zijn als ze om het thema ‘wat als’ mogen cirkelen.”

Lees Verder

His Master's Voice

 
Muziek voor bij het lezen:
Hier vind je de volledige playlist van de soundtrackpagina die achterin Diggers staat.

Dat er zoveel muziek in het boek geslopen is, is helemaal vanzelf gebeurd. Heel natuurlijk. Zonder zoeken.

Al van bij het begin vond ik dat alle hoofdpersonages een eigen muzieksmaak moesten hebben. Om hen via die muziek verder uit te tekenen. Voor Pieter werd dat uiteraard klassiek, wat hij van thuis uit heeft meegekregen, en Brel, om zijn vader mee te irriteren. Martin houdt van zware metal, en Arne is er allemaal niet zo mee bezig, die gaat mee met de radiohits van zijn tijd. Liedjes die in je hoofd blijven hangen.

Lees Verder

de clown van god - Tomie de Paola

 

‘Ik vind het heel belangrijk om te stellen dat een kinderboek geen minder boek hoeft te zijn. Het is nog steeds mijn lievelingsafdeling in een bibliotheek.’ 
Zelden iemand met zoveel liefde over een prentenboek zien spreken als regisseur Gust Van den Berghe. We hadden het over Een clown van God, voor DSLetteren, maar zijn ongewilde pleidooi strekte verder dan dat.

Lees Verder

Schaaknovelle - Stefan Zweig

 

Sommige mensen worden aangestuurd door één absolute, allesoverheersende drive, en zijn daar door niets of niemand vanaf te brengen. Bewonderenswaardig of beperkend? Genieën of wereldvreemde rare vogels? Ik kom het thema tegenwoordig overal tegen, ook in deze Schaak-novelle van Stefan Zweig, een kleinood uit 1942.

Lees Verder

CCCP - Frederic Chaubin

“This project came about by chance.
It began with a second-hand book bought on a sidewalk in Tbilisi on a day in August 2003.”

Lees Verder